Czy sztuczna inteligencja wymusi zmianę naszego sposób myślenia o sztuce?

Rozwój generatywnej sztucznej inteligencji skłania do ponownego namysłu nad istotą twórczości, rolą artysty oraz kryteriami, według których oceniamy wartość sztuki. Towarzysząca temu debata coraz częściej koncentruje się wokół dwóch przeciwstawnych sobie narracji.

Opublikowano: 15 września 2026
dr Dominika Kaczorowska-Spychalska

Z jednej strony, mówi się o AI jako o zagrożeniu dla twórców, naruszeniu ich praw autorskich i utracie wyjątkowego charakteru sztuki, opartego na ludzkich doświadczeniach, emocjach i wrażliwości. Generatywna AI może bowiem sprzyjać homogenizacji treści, zamieniając dominujące wzorce estetyczne w obowiązujący i powtarzalny standard. Z drugiej strony, sztuczna inteligencja jest postrzegana jako narzędzie znacząco poszerzające dotychczasowe możliwości twórcze artysty, które pozwalają mu eksperymentować z formą i stylem. Prace, które powstają w wyniku tej współpracy niewątpliwie budzą emocje. Mogą równie mocno fascynować, zachwycać, prowokować, niepokoić, jak i budzić nasz sprzeciw. 


Rozwój generatywnej AI sprawia, że pytanie o miejsce człowieka w sztuce ustępuje miejsca pytaniu o charakter jego sprawczości. Nie chodzi już bowiem wyłącznie o fizyczne wykonanie dzieła, lecz o zdolność nadania kierunku procesowi twórczemu. Rozwój sztucznej inteligencji nie musi bowiem prowadzić do zaniku tradycyjnych form twórczości, odsyłając pędzel, płótno czy dłuto do muzeum. To powinna być alternatywa, a nie substytut dla artysty i sztuki. Augmented art pozwala współistnieć różnym formom twórczości, od tej opartej na tradycyjnym warsztacie, po tę opartą na algorytmach, pozostawiając nam, artystom i odbiorcom, wybór. Być może zatem najważniejszą zmianą w najbliższych latach okaże się konieczność ponownego określenia, czego właściwie oczekujemy od sztuki i dlaczego nadal jej potrzebujemy. 

O tym można przeczytać w komentarzu dr Dominiki Kaczorowskiej-Spychalskiej, prof. UŁ „Czy AI Art się (o)broni?” w raporcie Związku Cyfrowa Polska „Twórcy w erze AI. Szanse, obawy, realia”
 

Redakcja: Wydział Zarządzania UŁ

Opublikowano: Agnieszka Wołowiec

Uczelniana Rada Samorządu Doktorantów UŁ
ul. Lumumby 14, pok. 7
91-404, Łódź

Wszelką korespondencję można również przekazywać przez przedstawicieli wydziałowych, bądź na adres e-mail: doktoranci@uni.lodz.pl
Kontakt do Kolegium Nadzorczego Doktorantów: skd@uni.lodz.pl

 

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR